ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಕೇಸರಿ ಹೂವುಗಳು - ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಪವಾಡ!

•   Mon, Nov 02 2026 11:30:39 AM



• ಲಡಾಖ್, ನ.02 (DaijiworldNews/TA): ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶವೀಗ ಕೇಸರಿ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಸಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕೇಸರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಲಡಾಖ್ ಆಡಳಿತ ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದ್ದು, ನೆಟ್ಟ ಕೇವಲ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಮೊದಲ ಹೂವುಗಳು ಅರಳಿವೆ. ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಬೆಳೆ ಫಲ ನೀಡಿರುವುದು ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.

  

  ಲಡಾಖ್‌ನ ಲೇಹ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಪಿಟುಕ್ ಫಾರ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಗ್ರಾಂ ಕೇಸರಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾನುವಾರ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ವಿ.ಕೆ. ಸಕ್ಸೇನಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 4,000 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು 800 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಸುಮಾರು 90,000 ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಇರಾನಿನ ಕೇಸರಿ ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸರಾಸರಿ 20ರಿಂದ 25 ಹೂವುಗಳು ಅರಳುತ್ತಿವೆ. ಭಾನುವಾರ ಒಂದೇ ದಿನ 72 ಹೂವುಗಳು ಅರಳಿದ್ದು, ಇದುವರೆಗೆ ದಾಖಲಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ.

  ಹೊಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಸಕ್ಸೇನಾ, ಆರಂಭಿಕ ಹೂಬಿಡುವಿಕೆಯು ಲಡಾಖ್‌ನಂತಹ ಕಠಿಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭವಾದರೆ ರೈತರು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆದಾಯದ ಮಾರ್ಗಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

  ಈ ಪ್ರಯೋಗ ಕೇವಲ ಕೇಸರಿ ಕೃಷಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಅನುತ್ಪಾದಕವಾಗಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವೂ ಇದರ ಹಿಂದಿದೆ. 'ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಹಿಮ್ ಸರೋವರ್' ಯೋಜನೆಯಡಿ ಹಿಮ ಕರಗುವ ನೀರನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ಕೃಷಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಆಡಳಿತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಿಟುಕ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸುಮಾರು 800 ಎಕರೆ ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಕೃಷಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲಾದ ಇಗೂ-ಫೆ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹರಿಸಿ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

  ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ 100 ಮಿ.ಮೀ.ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೃಷಿಯು ಬಹುತೇಕ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಕರಗುವ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೇಸರಿ ಕೃಷಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಕೃಷಿಗೆ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪ್ಯಾಂಪೋರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಕೇಸರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪಾಲು ಸುಮಾರು ಶೇ.90ರಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಲಡಾಖ್ ಆಡಳಿತ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಕೇಸರಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ಸಿಗಲು ಅದರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೇಸರಿ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂರು ಕೆಂಪು ಶಲಾಕೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೈಯಿಂದ ಕೊಯ್ದು, ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೇಸರಿ ಕೃಷಿ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮ ಬೇಡುವ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ.

  ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಕೃಷಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ಈ ಹಿಂದೆಯೂ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಡೆದಿವೆ. 2025ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಎಸ್‌ಐಆರ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟಿವ್ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಆಡಳಿತ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಲೇಹ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗುರುತಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೂ ನಡೆದಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ರೈತರು, ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಲಡಾಖ್ ಆಡಳಿತ ಲಿಲಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಡಿಯೋಲಸ್‌ನಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಹೂವುಗಳ ಕೃಷಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಕೇಸರಿ ಹೂವುಗಳು ಅರಳಿರುವುದು ಲಡಾಖ್‌ನ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಶಾವಾದ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಶೀತ ಮರುಭೂಮಿಯ ರೈತರಿಗೆ ಕೇಸರಿ ಕೃಷಿ ಹೊಸ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.