ಬೆಂಗಳೂರು, ಆ. 25 (DaijiworldNews/TA): ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಯುಪಿಐ ಸೇರಿದಂತೆ ಆನ್ಲೈನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಚೆಕ್ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಚೆಕ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಹೋದಾಗ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಚೆಕ್ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕುವಂತೆ ಕೇಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.

ಆದರೆ ಚೆಕ್ನ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಯಾಕೆ ಹಾಕಬೇಕು? ಈ ಸಹಿಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು? ಇದು ಹಣ ಪಡೆದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಅನೇಕರಿಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಚೆಕ್ನ ಹಿಂಭಾಗದ ಸಹಿ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೆಕ್ ಅನ್ನು ನಗದೀಕರಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಚೆಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರುವುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಸಹಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:
1. ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ದಾಖಲೆ : ಚೆಕ್ ಮೂಲಕ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಹಿ, ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.
2. ವಂಚನೆ ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ : ಚೆಕ್ನ ದುರ್ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹಣ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದರೆ, ವಹಿವಾಟಿನ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಭಾಗದ ಸಹಿಯೂ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
3. ವಹಿವಾಟಿನ ದೃಢೀಕರಣ : ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ನ ಹಿಂಭಾಗದ ಸಹಿ, ಹಣ ಪಡೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಚೆಕ್ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
4. ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾದಾಗ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ನೆರವು : ಚೆಕ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ವಿವಾದ ಉಂಟಾದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಹಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವರಗಳು ವಹಿವಾಟನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
ಇದು ಚೆಕ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಚೆಕ್ನಲ್ಲೂ ಹಿಂಭಾಗದ ಸಹಿ ಒಂದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂಬುದಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಚೆಕ್ನ ವಿಧ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಯ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಗತ್ಯತೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸೂಚಿಸಿದಾಗ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಹಿ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಸಹಿ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಚೆಕ್ ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? : ಚೆಕ್ ಕಳೆದುಹೋಗಿರುವುದು ಗೊತ್ತಾದ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ Stop Payment ಸೂಚನೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಆ ಚೆಕ್ನ ಪಾವತಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಚೆಕ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ಖಾತೆ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ನೀಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಚೆಕ್ ಸುರಕ್ಷಿತವೇ? : ಚೆಕ್ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಚೆಕ್ನಲ್ಲಿರುವ ಮೊತ್ತ, ದಿನಾಂಕ, ಪಾವತಿದಾರರ ಹೆಸರು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಚೆಕ್ ನೀಡುವವರು ಸಹಿ, ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿ, ಚೆಕ್ನ ಫೋಟೋ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಚೆಕ್ನ ಹಿಂಭಾಗದ ಸಹಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ, ಕೆಲವು ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಹಣ ಸ್ವೀಕೃತಿ, ಗುರುತು ಅಥವಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದೃಢೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ನೀಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಪಡೆಯುವಾಗ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಹಿ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.